Czy Xi Jinping zrujnował gospodarkę Chin?

Dla prezydenta Xi Jinpinga wysłanie swojego specjalnego wysłannika do Europy na trzytygodniowe tournée było tylko jednym z wielu aktów kontroli szkód na wysokim szczeblu przed 20. zjazdem Komunistycznej Partii Chin jesienią tego roku.

Gospodarka Xi niebezpiecznie zwalnia, finansowanie Belt and Road Initative zanika, jego polityka „Zero Covid” szwankuje, a ciągłe poparcie dla prezydenta Rosji Władimira Putina wisi jak chmura nad jego twierdzeniem, że jest głównym mistrzem suwerenności narodowej na świecie, podczas gdy wojna Rosji z Ukrainą trwa. Niewielu obserwatorów Chin uważa, że władza Xi jest zagrożona, ale trudno to całkowicie wykluczyć, biorąc pod uwagę, jak wiele błędów popełnił on w ostatnim czasie. Dlatego Xi Jinping nie ryzykuje przed jednym z najważniejszych spotkań swojej partii – spotkaniem, które ma zapewnić mu dalsze rządy i miejsce w historii.

Europejscy liderzy biznesu zrozumieli to jako kontekst ich ostatnich spotkań z Wu Hongbo, specjalnym przedstawicielem chińskiego rządu do spraw europejskich i byłym podsekretarzem generalnym ONZ. Jego przesłanie było podobne na każdym przystanku: w Belgii, na Cyprze, w Czechach, we Francji, na Węgrzech, w Niemczech i we Włoszech. „Chińczycy chcą zmienić wydźwięk tej historii, aby kontrolować szkody” – powiedział jeden z europejskich liderów biznesu, który poprosił o zachowanie anonimowości ze względu na swoje chińskie interesy. „Rozumieją, że posunęli się za daleko”. Biznesmen ten opisał Wu, posługującego się płynnym angielskim, jako jednego z najbardziej gładkich, otwartych i intelektualnie zwinnych chińskich urzędników, jakich spotkał. Na każdym postoju Wu przyznawał, że Chiny „popełniły błędy”, począwszy od postępowania w sprawie Covid-19, poprzez dyplomację „wilczego wojownika”, aż po złe zarządzanie gospodarką.

Podróże Wu Hongbo i wizyty w Europie

Jego podróż odbyła się w momencie, gdy w Chinach wzrosły obawy o „utratę Europy” w następstwie inwazji Putina na Ukrainę a nastroje społeczne zmieniły się na tyle, że Finlandia i Szwecja pukają do drzwi NATO zaś Unia Europejska w tym tygodniu przyjęła perspektywę kandydatury Ukrainy do członkostwa. Wizyta Wu była również czymś w rodzaju operacji porządkowej po nieudanej wizycie chińskiego urzędnika Huo Yuzhena w ośmiu krajach Europy Środkowej i Wschodniej. W Polsce odmówiono mu spotkania z przedstawicielami rządu. Niemcy i ich przywódcy polityczni – najważniejszy cel chińskich dyplomatów i biznesu w Europie – stawiają nowe pytania dotyczące wszystkiego, od gwarancji inwestycyjnych dla niemieckich firm w Chinach po konkretne projekty, takie jak fabryka VW w prowincji Xinjian, gdzie dochodzi do łamania praw człowieka wobec głównie muzułmańskiej ludności ujgurskiej.

Choć Wu tylko pośrednio odniósł się do wojny Putina na Ukrainie, jego przesłanie miało na celu zapewnienie Europejczyków, że są oni preferowanymi partnerami, w przeciwieństwie do Stanów Zjednoczonych. Konkluzja: Chiny zawsze będą Chinami, krajem o rosnącym znaczeniu i możliwościach gospodarczych dla Europy. Jednak utrata pozycji w Europie to tylko jeden z wielu problemów, z jakimi musi się zmierzyć prezydent Xi przed swoim kongresem partyjnym, który określi politykę gospodarczą, zagraniczną i wewnętrzną kraju na najbliższe lata.

Decyzja kongresu partyjnego – czy Xi Jinping zostanie u władzy?

Kongres partyjny prawdopodobnie zapewni Xi trzecią kadencję, co jest następstwem decyzji z 2018 r. o zniesieniu limitu kadencji. Jak pisze Michael Cunningham z Heritage Foundation, bardziej prawdopodobne jest, że ujawni on zakres władzy Xi, a mianowicie to, czy będzie on w stanie umieścić swoich sojuszników w kluczowych organach centralnych, przede wszystkim w Biurze Politycznym i Stałym Komitecie Biura Politycznego, ponieważ normy emerytalne zapewniają znaczną rotację.

Niezależnie od tego, jak potoczą się losy Kongresu, wśród chińskich ekspertów coraz częściej mówi się o tym, że wchodzimy w okres „szczytu Xi”, a nawet „szczytu Chin”. Coraz więcej wskazuje na to, że Xi i kraj, który reprezentuje (a jego podejście polega na tym, że te dwie rzeczy są nierozłączne), osiągnęli szczyt swoich wpływów i reputacji. Nic nie zadecyduje o wyniku bardziej niż sposób, w jaki Xi zarządza chińską gospodarką, która jest podstawą dalekosiężnych globalnych wpływów kraju, a także wewnętrznej legitymizacji partii komunistycznej.

Czy gospodarka Chin słabnie?

Były premier Australii Kevin Rudd, jeden z najbardziej uważnych obserwatorów Chin, dostrzega, że perspektywy gospodarcze Chin słabną z powodu szeregu czynników. Należy do nich co najmniej 10 przypadków niewypłacalności chińskich deweloperów oraz działania Xi w stosunku do chińskiego sektora technologicznego, które w ciągu ostatniego roku kosztowały kapitalizację rynkową 10 największych firm technologicznych o 2 biliony dolarów. Co więcej, inwazja Putina na Ukrainę spowodowała gwałtowny wzrost cen energii i towarów oraz przerwanie łańcuchów dostaw, co jest „straszną wiadomością dla największego producenta, eksportera i gospodarki zużywającej energię” – napisał Rudd w The Wall Street Journal. Do tego należy dodać nacisk Xi na chińską strategię Zero Covid, która doprowadziła do masowych blokad. Rudd doszedł do wniosku, że ta kombinacja czynników wystarczy, aby Xi nie osiągnął zakładanego wzrostu na poziomie 5,5%, a być może nawet będzie się rozwijał w tym roku wolniej niż Stany Zjednoczone. „Dla Xi nieosiągnięcie celu byłoby katastrofalne z politycznego punktu widzenia” – pisze Rudd.

Działania Xi w zakresie kontroli szkód na froncie gospodarczym obejmują poprawki podatkowe oraz wydatki na infrastrukturę w celu zwiększenia popytu krajowego. Na niedawnym posiedzeniu Biura Politycznego zasugerowano również, że w najbliższym czasie nastąpi pewne złagodzenie restrykcji regulacyjnych wobec chińskiego sektora technologicznego. Jednak nic z tego nie wystarczy, aby odwrócić kardynalny grzech Xi, jakim było dramatyczne przejście do silniejszej kontroli państwowej i partyjnej. Daniel H. Rosen z Atlantic Council, który jest partnerem-założycielem Rhodium Group, pisze w Foreign Affairs (Url): „Chiny nie mogą mieć jednocześnie dzisiejszego etatyzmu i wczorajszego wysokiego tempa wzrostu. Będą musiały wybrać”.

Nie zostało wiele czasu na naprawianie szkód przed otwarciem przez Xi Kongresu Partii w Wielkiej Hali Ludowej. Prawdopodobnie otrzyma upragniony głos, ale to nie rozwiąże większego problemu. To jego przywództwo i podejmowane przez niego decyzje doprowadziły do problemów, z którymi borykają się Chiny, i będzie on musiał skorygować kurs, jeśli chce przywrócić wzrost gospodarczy w kraju, ożywić swoją międzynarodową dynamikę i uniknąć „szczytu Xi”.

Related Blog

Leave a CommentYour email address will not be published.